Sabit bir başlangıç saati
Ödevin her gün aynı saatte başlaması, tartışmanın büyük bölümünü ortadan kaldırır.
Ödev ve pekiştirme
Ödev Takibi ve Konu Pekiştirme
Ödev saati birçok evde günün en gergin yarım saati. Amacım bu saati kısaltmak ve çocuğun ödevi kendi başına yapabildiği bir noktaya taşımak.
Ödev direncinin çoğu tembellik değildir
Ödeve oturmamakta direnen bir çocuk çoğu zaman isteksiz değil, tıkanmıştır. Yönergeyi anlamamıştır, ilk soruda nereden başlayacağını bilemez ya da geçen hafta yarım kalmış bir konu yüzünden ödevin yarısını yapamayacağını baştan hisseder.
Bu durumda "otur ve yap" demek işe yaramaz; çünkü sorun oturmakta değil, başlayamamakta.
Yöntem
Ödev takibini nasıl yapıyorum?
Önce ödevi görünür kılmak
Ödevleri tek tek yazıp sırasını belirliyoruz. Belirsiz bir yığın, yazıldığı anda yapılabilir bir listeye dönüşüyor.
Yönergeyi çocuğa söyletmek
Soruda ne istendiğini çocuğun kendi cümleleriyle anlatmasını istiyorum. Anlatamıyorsa sorun soruda değil, anlamada demektir.
İlk örneği birlikte yapmak
Bir örneği beraber çözüyoruz. Böylece çocuk kalanına "nasıl yapılacağını biliyorum" duygusuyla başlıyor.
Takıldığında soruyu küçültmek
Cevabı vermiyorum. Soruyu, çocuğun cevaplayabileceği daha küçük bir soruya bölüyorum.
Kontrolü çocuğa bırakmak
Bitince ödevi önce çocuk kontrol ediyor. Yanlışı ben göstermeden önce kendisi bulmaya çalışıyor.
Sonraki güne köprü kurmak
Yarım kalan ya da zor gelen kısmı not ediyoruz ki bir sonraki çalışmada oradan devam edelim.
Konu pekiştirme nasıl yapılıyor?
Pekiştirme, aynı anlatımı yüksek sesle tekrar etmek değildir. Bir çocuk konuyu ilk anlatımda anlamadıysa, aynı anlatımı ikinci kez duyduğunda da büyük ihtimalle anlamayacaktır.
Bunun yerine anlatım yolunu değiştiriyorum:
- Soyut bir kavramı somut nesnelerle kurmak
- Konuyu çocuğun günlük hayatındaki bir örneğe bağlamak
- Çocuğun bana anlatmasını istemek — anlatabildiği konu oturmuş demektir
- Kısa ve aralıklı tekrarlarla kalıcılığı desteklemek
Bir konu tek derste kapanmayabilir. Kapanmadıysa üzerine yeni konu yığmak yerine orada kalmayı tercih ediyorum.
Evde
Evde işe yarayan küçük düzenlemeler
Masayı önceden hazırlamak
Silgi aramak için kalkan çocuk çoğu zaman geri dönmez. Gereken her şey masada olsun.
Kısa bloklar hâlinde çalışmak
15–20 dakikalık çalışma ve kısa mola, kesintisiz bir saatten daha verimlidir.
Bitmişi görünür kılmak
Yapılan ödevin üstünü çizmek, çocuğa ilerlediğini gösterir.
Yanlışı hemen düzeltmemek
Önce çocuğun bulmasına fırsat verin; bulamazsa ipucu verin, cevabı değil.
Neyi yapmıyorum?
Ödevi çocuğun yerine yazmıyorum, projeyi ben hazırlamıyorum ve sınav sorusu çözmeye dayalı bir program yürütmüyorum.
Bir ödevin tamamlanmış görünmesi kısa vadede rahatlatıcı olabilir; ancak çocuğun "ben yapamam" inancını pekiştirir. Hedefimiz tam tersi.
Bu yaklaşımın nedenini ayrıntılı olarak yazdığım blog yazısında okuyabilirsiniz.
Ödev saatini birlikte düzene sokalım
Ön görüşmede evde ödev saatinin şu anda nasıl geçtiğini konuşalım; çoğu zaman birkaç küçük değişiklik büyük fark yaratıyor.